Kaçak akım rölesi (KAR / RCD / FI şalter — hepsi aynı şey) bir elektrik koruma cihazı değil; bir can koruma cihazı. Sigortalar genellikle binayı korur (yangın), kaçak akım rölesi insanı korur (çarpılma). Bu yazıda nasıl çalıştığı, neden tepki verdiği, ne zaman test edilmesi gerektiği — sade dilde.
Kaçak akım rölesi, devreye giren ve devreden çıkan akımı sürekli karşılaştıran bir cihaz. Aradaki fark 30 miliamper'i (mA) geçerse — yani 30 mA'lık akım 'kaybolup' bir yere kaçıyorsa — devreyi 30 milisaniye içinde keser. Bu süre, kalbin ritminin bozulamayacağı kadar kısadır. Bu yüzden hayat kurtarır.
Klasik sigorta yüksek akım'a tepki verir — örneğin 16 amperlik bir devreye 25 amper akım gelirse atar. Bu yangını engeller, ama 16 amperin altındaki 'küçük' kaçaklar (ki insanı öldürmeye fazlasıyla yeter — sadece 50 mA bile öldürücü olabilir) sigortayı uyandırmaz. Kaçak akım rölesi bu boşluğu doldurur. Yeni yapı yönetmelikleri tek kelimeyle gerektiriyor: her tesisatta olmak zorunda.
1) Bozuk veya yaşlı cihaz: motoru içine nem almış çamaşır/bulaşık makinesi, kompresör arızalı buzdolabı, izolasyonu çatlamış şofben. 2) Islak ortam: banyoda priz, dış mekanda su değen kablo. 3) Hatalı tesisat: nötr ile toprağın yanlış yerden köprülenmesi, kötü bağlanmış priz. 4) Yıldırım / şebeke darbesi: rölenin kendisi bu darbelerden zarar görüp aşırı hassas hale gelmiş olabilir.
Her kaçak akım rölesinin üstünde T (veya 'Test') yazan bir düğme vardır. Bu düğme, içeride yapay bir kaçak yaratıp rölenin atıp atmadığını kontrol eder. Ayda en az 1 kez basmanız önerilir. Basınca düşmüyorsa röle bozulmuştur — bu durumda yeni bir röle takılmadan o devre kullanılmamalı.
Kaçak akım rölesi 10-15 yıllık bir ömre sahiptir (üretici ve kullanıma göre değişir). Şu durumlarda değişim şart: 1) Test düğmesine basıldığında atmıyor. 2) Sebepsiz, sık sık atıyor (cihazlardan değil — rölenin kendisi aşırı hassas). 3) Üstünde yanık iz, çatlak, kararma varsa. 4) Yıldırım vurmuş binada — kontrol etmeden bırakmak risklidir.
Evinizde kaçak akım rölesi varsa şu maddeleri kontrol edin:
Kaçak akım rölesi sık sık atıyorsa, test düğmesinde tepki vermiyorsa, banyoda fişe değdiğinizde karıncalanma hissediyorsanız — hemen kullanmayı bırakın ve tamirji'yi arayın. Kaçak akım hayati tehlike, atlatılamaz. 30 dk içinde adreste, 30 gün garanti.
Yazı yetmedi, sorunuzu uzmana sorun. tamirji bakar, çözer, garanti verir.